Đến nội dung

Báo giá Mainboard Laptop

Dùng mã main khi yêu cầu Schematics và BIOS

Các bài viết về độ LCD đa năng


Hình ảnh

[Tut] Phân tích mạch khuyếch đại âm thanh


  • Please log in to reply
28 replies to this topic

#1 htnghiahd

htnghiahd

    Support

  • Moderators
  • 2108 Bài viết

Đã gửi 27 May 2009 - 08:24 PM

Bạn anhchangcodon có đưa ra sơ đồ nhờ phân tích. Mạch bạn vẽ có 1 số lỗi và xấu quá. Tôi đã vẽ_điều chỉnh lại sai sót và phân tích dưới đây :
Mạch vẽ lại (đã chỉnh chỗ sai)

mach-khuyech-dai.jpg

Tên mạch : Khuyếch đại âm tần sử dụng Transistor lưỡng hạt (BJT).
Tác dụng linh kiện :
- C1 : Dẫn tín hiệu vào.
- C6 : Tụ lọc nguồn chính, giá trị của C6 phụ thuộc vào dòng tải, nói cách khác phụ thuộc vào công suất hoạt động của mạch. Mạch có công suất càng lớn, ăn dòng càng lớn thì C6 phải có giá trị càng cao. Nếu không, sẽ gây hiện tượng "đập mạch" có nghĩa là điện áp trên C6 bị nhấp nhô và loa sẽ phát sinh tiếng ù_gọi là ù xoay chiều. Nếu điện áp nuôi mạch được cấp bởi biến áp 50Hz sẽ nghe tiếng ù (như còi tầm), nếu cấp bằng biến áp xung tần số cao sẽ nghe tiếng rít.
- R5-C3 : Hợp thành mạch lọc RC ổn định nguồn cấp và chống tự kích cho tầng k/đ 2, 1. Tuy nhiên nếu mắc ở đây thì tác dụng của R5-C3 không cao. Muốn nâng cao tác dụng của nó bạn phải mắc mắt lọc này về phía cực (+) của C6.
- R3-C2 : Mạch lọc RC ổn định nguồn, chống tự kích cho k/đ 1 (k/đ cửa vào).
- R1-R2 : Định thiên, phân áp để ổn định phân cực tĩnh cho Q1, để Q1 ko gây méo tuyến tính khi k/d thì R1 phải được chỉnh để Q1 làm việc ở chế độ A (tương ứng Ube Q1 ~ 0.8V đối với BTJ gốc silic). Đồng thời R2 phải được chọn có giá trị bằng trở kháng ra của mạch đằng trước. Nếu tín hiệu vào là micro thì R2 có giá trị chính bằng trở kháng của micro.
- R4 : Tải Q1, định thiên cho Q2. Trong mạch này Q1 và Q2 được ghép trực tiếp để tăng hệ số k/đ dòng điện trước khi vào công suất (Q2 đóng vai trò tiền k/đ công suất). Mặt khác cũng để giảm méo biên độ và méo tần số khi tần số, biên độ của tín hiệu vào thay đổi.
- R7-C4 : Hợp thành mạch hồi tiếp âm dòng điện có tác dụng ổn định hệ số k/đ dòng điện cho Q1, giảm nhỏ hiện tượng méo biên độ. Khi đ/chỉnh giá trị của C4 sẽ thay đổi hệ số k/đ của Q1, nói cách khác đ/c C4 sẽ làm mạch kêu to_kêu nhỏ.
- Q1 : K/đại tín hiệu vào, được mắc theo kiểu E chung.
- Q2 : Đóng vai trò k/đ tiền công suất được mắc kiểu C chung. Tín hiệu ra ở chân E cấp cho 2 BJT công suất. Ở đây, thực chất ko có tín hiệu xoay chiều nào hết, chỉ có điện áp một chiều thay đổi (lên xuống) quanh mức tĩnh ban đầu. Tín hiệu ra ở chân E Q2 được dùng kích thích (thông qua thay đổi điện áp) cho Q3, Q4.
- Q3, Q3 : Cặp BJT công suất được mắc theo kiểu "đẩy kéo nối tiếp". Hai BJT này thay nhau đóng/mở ở từng nửa chu kỳ của tín hiệu đặt vào. Lưu ý là Q3 dùng PNP, Q4 dùng NPN nhưng phải có thông số tương đương nhau. Kiểu mắc Q2, Q3, Q4 như trên gọi là "đẩy kéo nối tiếp tự đạo pha"
- R9, R10 : Điện trở cầu chì, bảo vệ Q3, Q4 khỏi bị chết khi có 1 trong 2 BJT bị chập.
- D1, D2 : Ổn định nhiệt, bảo vệ tránh cho Q3, Q4 bị nóng. Cơ chế bảo vệ tôi ko giải thích ở đây, các bạn tự xem lại lý thuyết mạch BJT cơ bản.
- PR1 : Điều chỉnh phân cực Q4, thông qua đó chỉnh cân bằng cho "điện áp trung điểm"
Nguyên lý hoạt động :
Chế độ tĩnh : Khi tín hiệu vào bằng 0.
- Mạch được thiết kế để Q1, Q2 hoạt động ở chế độ A. Q3, Q4 có thể ở chế độ A hoặc AB.
- PR1 được đ/chỉnh để Q3, Q4 có điện áp chân B bằng nhau, như vậy độ mở của Q3=Q4 và kết quả là điện áp tại điểm C bằng 1/2 điện áp nguồn cấp (theo sơ đồ mạch được cấp 15V thì điện áp điểm C là 7.V), điện áp tại điểm C gọi là "điện áp trung điểm".
- Tụ C5 được nối vào điểm C. Điện áp ban đầu trên tụ chính bằng điện áp điểm C (7.5V)
Khi tín hiệu vào ở bán kỳ dương (+):
- Điện áp chân B Q1 tăng → Q1 mở thêm, dòng IcQ1 tăng → sụt áp trên R4 (UR4 = R4xIcQ1) tăng làm cho UcQ1 giảm. Độ giảm của UcQ1 tỷ lệ thuận với biên độ tín hiệu vào.
- Vì chân CQ1 nối trực tiếp chân BQ2 nên khi UcQ1 giảm thì UbQ2 giảm theo làm cho Q2 khóa bớt, như vậy dòng IcQ2 giảm xuống dẫn đến điện áp tại điểm A(UA) và điểm B(UB) đều giảm.
- Các bạn để ý : Q3 là PNP, Q4 là NPN do vậy khi UA giảm thì độ mở Q3 tăng (mở thêm), UB giảm thì độ mở Q4 giảm (khóa bớt).
- Vì Q3 mở thêm, Q4 khóa bớt làm cho điện áp tại điểm C tăng lên dẫn tới tụ C5 (ban đầu là 7.5V) nạp, dòng nạp cho C5 đi từ (+) nguồn 15V → CEQ3 → R9 → C5 → loa → mass. Dòng nạp qua loa là đi xuống. Điện áp trên tụ C5 lúc này lớn hơn 7.5V.
Khi tín hiệu vào ở bán kỳ âm (-)
- Điện áp chân B Q1 giảm → Q1 khóa bớt, dòng IcQ1 giảm → sụt áp trên R4 (UR4 = R4xIcQ1) giảm làm cho UcQ1 tăng. Độ tăng của UcQ1 tỷ lệ thuận với biên độ tín hiệu vào.
- Vì chân CQ1 nối trực tiếp chân BQ2 nên khi UcQ1 tăng thì UbQ2 tăng theo làm cho Q2 mở thêm, như vậy dòng IcQ2 tăng lên dẫn đến điện áp tại điểm A(UA) và điểm B(UB) đều tăng.
- Các bạn để ý : Q3 là PNP, Q4 là NPN do vậy khi UA tăng thì độ mở Q3 giảm (khóa bớt), UB tăng thì độ mở Q4 tăng (mở thêm).
- Vì Q3 khóa bớt, Q4 mở thêm làm cho điện áp tại điểm C giảm lên dẫn tới tụ C5 phóng, dòng phóng của C5 đi từ (+) tụ → R10 → CQ4 → mass → loa → (-)C5. Dòng phóng qua loa là đi lên.
Kết luận : Như vậy, với cả chu kỳ của tín hiệu vào ta thu được 2 dòng điện liên tục đi xuống/đi lên ở loa, đó chính là tín hiệu xoay chiều ra loa. Cường độ 2 dòng này tỷ lệ thuận với biên độ tín hiệu xoay chiều vào mạch.

Đồ thị thời gian :

bieu-do-thoi-gian.jpg



#2 lqv77

lqv77

    Kỹ thuật Phần cứng

  • Administrators
  • 12299 Bài viết
  • LocationHồ Chí Minh

Đã gửi 27 May 2009 - 10:59 PM

Đã copy bài viết này ra trang chủ.

#3 anhchangcodon

anhchangcodon

    Advanced Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 45 Bài viết

Đã gửi 29 May 2009 - 06:25 PM

em cảm ơn nhé cho em hỏi thêm là mạch đó thi` tụ C1 và C5 có phải còn có tác dụng là nắn dòng xoay chiều ko anh

#4 htnghiahd

htnghiahd

    Support

  • Moderators
  • 2108 Bài viết

Đã gửi 29 May 2009 - 06:49 PM

QUOTE(anhchangcodon @ May 29 2009, 06:33 PM) Xem bài viết
em cảm ơn nhé cho em hỏi thêm là mạch đó thi` tụ C1 và C5 có phải còn có tác dụng là nắn dòng xoay chiều ==> một chiều ko anh

Tụ điện không có tác dụng nắn dòng, chỉ có diode nắn thôi.
Có lẽ là bạn định hỏi : C1, C5 có tác dụng lọc hay không . Xin trả lởi C1-C5 trong mạch làm nhiệm vụ dẫn tín hiệu thông qua quá trình phóng/nạp của nó, hai tụ không có tác dụng lọc điện.
Các tụ lọc trong mạch chính là C2, C3, C6.

#5 anhchangcodon

anhchangcodon

    Advanced Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 45 Bài viết

Đã gửi 29 May 2009 - 07:03 PM

em cảm ơn nhé còn R6 là có tác dụng gì anh hi hi làm phiền anh quá

#6 htnghiahd

htnghiahd

    Support

  • Moderators
  • 2108 Bài viết

Đã gửi 29 May 2009 - 07:47 PM

QUOTE(anhchangcodon @ May 29 2009, 07:11 PM) Xem bài viết
em cảm ơn nhé còn R6 là có tác dụng gì anh hi hi làm phiền anh quá

R6 : Hồi tiếp âm điện áp, điều chỉnh Ube Q2, mục đích tự động đ/c hệ số k/đại Q2 khi tín hiệu vào quá lớn hoặc quá nhỏ sẽ giảm được méo biên độ.

#7 lqv77

lqv77

    Kỹ thuật Phần cứng

  • Administrators
  • 12299 Bài viết
  • LocationHồ Chí Minh

Đã gửi 29 May 2009 - 09:05 PM

Lúc tôi học cơ bản thì tụ C1 gọi là tụ "liên lạc" còn tụ C5 thì gọi là "tụ xuất âm". Thực tình cái này kêu tôi phần tích thì tôi cũng bó tay. Chỉ có Thầy Nghĩa mới phân tích rỏ thôi.

#8 anhchangcodon

anhchangcodon

    Advanced Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 45 Bài viết

Đã gửi 30 May 2009 - 09:24 PM

em cảm ơn nhé

#9 anhchangcodon

anhchangcodon

    Advanced Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 45 Bài viết

Đã gửi 05 June 2009 - 04:50 PM

mà cái điện trở R6 nó có tác dụng hồi tiếp điện áp hay là điện trở nối tầng anh nhỉ

#10 htnghiahd

htnghiahd

    Support

  • Moderators
  • 2108 Bài viết

Đã gửi 05 June 2009 - 06:28 PM

QUOTE(anhchangcodon @ Jun 5 2009, 04:58 PM) Xem bài viết
mà cái điện trở R6 nó có tác dụng hồi tiếp điện áp hay là điện trở nối tầng anh nhỉ

R6 hồi tiếp âm điện áp để ổn định chế độ làm việc cho Q3, 4. Không có tác dụng nối tầng.


#11 anhchangcodon

anhchangcodon

    Advanced Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 45 Bài viết

Đã gửi 07 June 2009 - 07:54 PM

vầng em biết rồi vậy thì mạch này là loại mạch khuếch đại ghép trực tiếp rồi rồi ko như những mạch # hoặc là có tụ hay điện trở nối tầng mà ở mạch này theo em thấy là tín hiệu ra sẽ đồng pha với tin hiệu vào chứ anh nhỉ vì qua Q1 nó sẽ đảo pha một lần vào Q2 nó lại như ban đầu đến Q3 nó lại đảo pha lần nữa Q4 nó lại đảo pha lại giống tín hiệu ban đầu nhưng đã đc khuếch đại lên rất nhiều lần
ok giờ e hiểu rồi cám ơn anh lần nữa nhé

#12 htnghiahd

htnghiahd

    Support

  • Moderators
  • 2108 Bài viết

Đã gửi 08 June 2009 - 08:35 PM

QUOTE(anhchangcodon @ Jun 7 2009, 08:02 PM) Xem bài viết
vầng em biết rồi vậy thì mạch này Q1 và Q2 nối trực tiếp rồi ko như những mạch # hoặc là có tụ hay điện trở nối tầng mà ở mạch này theo em thấy là tín hiệu ra sẽ nguợc pha với tin hiệu vào chứ anh nhỉ vì qua Q1 nó sẽ đảo pha một lần vào Q2 nó lại như ban đầu đến Q3 nó lại đảo pha lần nữa ==> ngược anh nhỉ

Bạn lưu ý : Q2 mắc E chung, tín hiệu vào/ra là đồng pha. Nói cách khác, tín hiệu ra ở E Q2 là ngược pha với tín hiệu đầu vào của mạch k/đ.
Còn Q3 và Q4 nếu bạn phân tích bằng pha của tín hiệu sẽ rất khó nhận biết, bởi sự thay đổi điện áp trên các điện trở chân E Q2 là phải tính đến yếu tố định tính, nói cách khác bạn phải phân tích bằng sự thay đổi giá trị điện áp (so với điện áp ban đầu)

#13 anhchangcodon

anhchangcodon

    Advanced Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 45 Bài viết

Đã gửi 17 June 2009 - 11:43 AM

nếu em thay chiều mũi tên của tran 1,2,4 thi` nó sẽ như thế nào anh nó sẽ thay đổi những j` như vậy thi` Q234 có còn là khuếch đại theo kiêu tự đạo pha ko a

#14 htnghiahd

htnghiahd

    Support

  • Moderators
  • 2108 Bài viết

Đã gửi 17 June 2009 - 01:10 PM

QUOTE(anhchangcodon @ Jun 17 2009, 11:51 AM) Xem bài viết
nếu em thay chiều mũi tên của tran 1,2,4 thi` nó sẽ như thế nào anh nó sẽ thay đổi những j` như vậy thi` Q234 có còn là khuếch đại theo kiêu tự đạo pha ko a

Q1, 2, 4 trong mạch là BJT loại NPN.
Đảo chiều mũi tên đồng nghĩa với việc thay nó bằng BJT loại PNP, như vậy Q1, 2, 4 sẽ khóa, không làm việc.
Khi Q4 khóa thì Q3 cũng coi như bị hở mạch. Điện áp tại điểm C = 0. Tín hiệu ra bằng 0.

#15 anhchangcodon

anhchangcodon

    Advanced Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 45 Bài viết

Đã gửi 17 June 2009 - 08:50 PM

Q1,Q3 em dùng là NPN Q2, Q4 em dùng PNP vậy chắc ko thay đổi j` anh nhỉ

#16 htnghiahd

htnghiahd

    Support

  • Moderators
  • 2108 Bài viết

Đã gửi 17 June 2009 - 08:53 PM

QUOTE(anhchangcodon @ Jun 17 2009, 08:58 PM) Xem bài viết
Q1,Q3 em dùng là NPN Q2, Q4 em dùng PNP vậy chắc ko thay đổi j` anh nhỉ

Q1, 2, 4 là NPN. Q3 là PNP.
Thay Q2 bằng PNP thì khóa luôn, khỏi chạy.

#17 anhchangcodon

anhchangcodon

    Advanced Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 45 Bài viết

Đã gửi 20 June 2009 - 10:29 PM

tại sao mắc Q2 Q 4 là pnp thi`laij không chạy vậy anh

#18 htnghiahd

htnghiahd

    Support

  • Moderators
  • 2108 Bài viết

Đã gửi 21 June 2009 - 02:42 PM

QUOTE(anhchangcodon @ Jun 20 2009, 10:37 PM) Xem bài viết
tại sao mắc Q2 Q 4 là pnp thi`laij không chạy vậy anh

Bạn nên xam lại phần mạch BJT cơ bản.
Đ/k hoạt động của BJT trong chế độ khuyếch đại :
- Tiếp giáp BE phần cực thuận.
- Tiếp giáp BC phân cực ngược.
Như vậy, nếu dùng BJT loại PNP (mũi tên chân E quay vào) thì :
- E : nối (+) nguồn, C nối mass. Định thiên cho chân B bằng điện trở (nối từ mass lên).
Nếu dùng BJT loại NPN (mũi tên chân E quay ra) thì :
- E : nối mass, C nối (+) nguồn. Định thiên cho chân B bàng điện trở (nối tới + nguồn)
Khi thay NPN bằng PNP hoặc ngược lại mà ko đảo nguồn cung cấp thì BJT khóa, chạy sao nổi mà k/đ. Với những mạch pre amp dùng BJT điện áp thấp có khi còn chết luôn.

#19 anhchangcodon

anhchangcodon

    Advanced Member

  • Members
  • PipPipPip
  • 45 Bài viết

Đã gửi 21 June 2009 - 08:05 PM

hi hi em cảm ơn nhé tại em nghĩ rằng ở bán ki` dương thi Q1 và Q3 mắc npn sẽ hoạt động còn ở nửa bán ki` âm của tín hiệu vào thi` Q2 và Q4 mắc pnp sẽ hoạt động và cuối cùng thu đc hai tín hiệu ở cả hai nửa chu ki` vậy thi` trong trường hơp mạch này nhất định là Q2 phải là npn đúng ko anh .thực ra sơ đồ này là bài tập thầy giáo giao cho em về nhà phân tích thi` đúng là ghi Q2 là 2N3906 tra ra thi` chính xác nó là tran loại pnp vậy chắc là có nhầm lẫn j` chăng hi` hi` dù sao em cũng cám ơn anh nhiều nhé nc với anh em cũng biết thêm nhiều thứ khi` khi`

#20 htnghiahd

htnghiahd

    Support

  • Moderators
  • 2108 Bài viết

Đã gửi 21 June 2009 - 08:18 PM

QUOTE(anhchangcodon @ Jun 21 2009, 08:13 PM) Xem bài viết
hi hi em cảm ơn nhé tại em nghĩ rằng ở bán ki` dương thi Q1 và Q3 mắc npn sẽ hoạt động còn ở nửa bán ki` âm của tín hiệu vào thi` Q2 và Q4 mắc pnp sẽ hoạt động và cuối cùng thu đc hai tín hiệu ở cả hai nửa chu ki` vậy thi` trong trường hơp mạch này nhất định là Q2 phải là npn đúng ko anh .thực ra sơ đồ này là bài tập thầy giáo giao cho em về nhà phân tích thi` đúng là ghi Q2 là 2N3906 tra ra thi` chính xác nó là tran loại pnp vậy chắc là có nhầm lẫn j` chăng hi` hi` dù sao em cũng cám ơn anh nhiều nhé nc với anh em cũng biết thêm nhiều thứ khi` khi`

Lúc vẽ lại mạch của bạn tôi ghi luôn 2N3906 theo sơ đồ bạn up, cũng quên ko check lại thông số của 3906.
TUy nhiên mạch trên yêu cầu Q1,2,4 phải là NPN.




0 người đang xem chủ đề

0 thành viên, 0 khách, 0 ẩn nick

​​​​​​​​​​